Blog / Z naszych danych o naborach

Indywidualny plan działania w urzędzie pracy (IPD): co mówi nowa ustawa i co załatwić przed wnioskiem o dotację

Opublikowano 24.09.2026. Stan prawny: ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620).

Indywidualny plan działania w urzędzie pracy, w skrócie IPD, to pierwsza rzecz, o którą pytają osoby planujące dotację z urzędu pracy. Poradniki od lat piszą, że "bez IPD ze ścieżką działalności gospodarczej nie ma wniosku". Część internetu pisze z kolei, że po zmianie przepisów w 2025 r. IPD zniknął. Obie wersje są nieprecyzyjne. Przeczytaliśmy ustawę o rynku pracy i służbach zatrudnienia (obowiązuje od 1 czerwca 2025 r.) oraz rozporządzenie o dofinansowaniu z 21 listopada 2025 r. i opisujemy tylko to, co jest w tekście: kto musi mieć IPD, co w nim jest, co robi doradca i jak IPD ma się do warunków dofinansowania, czyli potocznie dotacji.

IPD w nowej ustawie: jest, ale w innym miejscu

Nazwa przetrwała. Ustawa używa jej wprost: "odmówił udziału w przygotowaniu indywidualnego planu działania", i od razu wprowadza dla niego skrót IPD (art. 65 ust. 1 pkt 12). Zasady przygotowania IPD opisuje art. 88, a rolę doradcy art. 97. Zmieniło się co innego: IPD nie jest wymieniony wśród warunków dofinansowania podjęcia działalności gospodarczej. Artykuły 147-153 ustawy, które regulują dotację na start, ani razu go nie wspominają. Rozporządzenie o wnioskach i umowach o dofinansowanie też nie.

Czego w ustawie nie ma na pewno: pojęcia "profil pomocy". Jeśli ktoś pisze o "profilu", cytuje przepisy sprzed kilku lat.

Indywidualny plan działania w urzędzie pracy: kto musi go mieć

Art. 88 ust. 1 mówi, że urząd pracy, "udzielając pomocy określonej w ustawie, przygotowuje IPD" dla dwóch grup:

1. bezrobotnego, "który jest zarejestrowany łącznie przez okres ponad 90 dni w okresie ostatnich 180 dni",
2. bezrobotnego lub poszukującego pracy do 30. roku życia.

Terminy są różne. Dla osoby do 30 lat IPD przygotowuje się "niezwłocznie po dniu zarejestrowania", dla pozostałych niezwłocznie po upływie tych 90 dni (art. 88 ust. 3). Najważniejszy dla przyszłego przedsiębiorcy jest ust. 4: IPD dla bezrobotnego może powstać wcześniej, "na podstawie złożonego ustnie lub pisemnie wniosku bezrobotnego". Nie musisz czekać trzech miesięcy. Możesz o niego poprosić przy pierwszej wizycie.

IPD może też dostać poszukujący pracy, który nie jest bezrobotnym (art. 88 ust. 2), na przykład opiekun osoby niepełnosprawnej, który również może ubiegać się o dofinansowanie (art. 147 ust. 1 pkt 3).

Co zawiera IPD

Plan powstaje "w trakcie rozmowy z bezrobotnym lub poszukującym pracy", podczas której urząd analizuje Twoją sytuację, "biorąc pod uwagę jego oddalenie od rynku pracy i gotowość do wejścia lub powrotu na rynek pracy" (art. 88 ust. 5). Według ust. 6 IPD obejmuje w szczególności:

• formy pomocy dostosowane do Twojej sytuacji i potrzeb,
• działania, które możesz zrealizować samodzielnie,
• terminy tych form pomocy i działań,
• preferowaną częstotliwość i formę kontaktu z urzędem,
• termin zakończenia realizacji IPD.

Plan można zmieniać przy Twoim udziale (ust. 7). W czasie jego realizacji urząd kontaktuje się z Tobą "co najmniej raz na 30 dni" (ust. 8), a kontakt może być spotkaniem, telefonem albo wymianą maili lub listów (ust. 9).

Ustawa wprost przewiduje, że efektem IPD może być własna firma. Jeśli w wyniku realizacji planu nie podjąłeś zatrudnienia, innej pracy zarobkowej "lub nie rozpoczął działalności gospodarczej", urząd analizuje przyczyny i przygotowuje nowy IPD (ust. 10). A jeśli firmę założyła osoba długotrwale bezrobotna albo do 30 lat, doradca za jej zgodą może utrzymywać z nią kontakt przez 60 dni od wyrejestrowania, żeby pomóc jej utrzymać działalność (ust. 11).

Doradca: kto to jest w nowej ustawie

Dawne określenie "doradca klienta" w ustawie się nie pojawia. Zadania z zakresu pośrednictwa pracy realizuje młodszy doradca, doradca albo starszy doradca do spraw zatrudnienia (art. 89 ust. 1). Urząd wyznacza takiego doradcę każdemu bezrobotnemu (art. 97 ust. 1). Jego zadania wobec Ciebie (art. 97 ust. 2):

• pośrednictwo pracy i ułatwianie dostępu do innych form pomocy,
• rozmowy w celu ustalenia Twojej sytuacji i potrzeb,
• przygotowanie IPD i monitorowanie jego realizacji,
• stały kontakt.

Dla osób do 30 lat urząd powierza co najmniej jednemu doradcy funkcję doradcy do spraw osób do 30. roku życia, którego zadaniem jest "w szczególności przygotowanie IPD" (art. 202 ust. 1). Taka osoba w ciągu 4 miesięcy od rejestracji ma dostać propozycję zatrudnienia, stażu, szkolenia lub innej formy pomocy zgodną z IPD (art. 202 ust. 3).

Czy IPD jest warunkiem dotacji z urzędu pracy

W ustawie: nie. Warunki, które musisz spełniać na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, wymienia zamknięta lista w art. 148 ust. 1 (siedem punktów: niekaralność, brak firmy w ostatnich 12 miesiącach, brak wcześniejszych bezzwrotnych środków publicznych i inne). Omawiamy je po kolei we wpisie o tym, co trzeba zrobić, żeby dostać dofinansowanie. IPD wśród nich nie ma.

Dwie rzeczy sprawiają jednak, że IPD dalej ma znaczenie przy dotacji:

1. Starosta może dodać własne warunki. Art. 147 ust. 2 pozwala mu, po pozytywnej opinii powiatowej rady rynku pracy, określić "dodatkowe warunki dotyczące rodzaju planowanej działalności gospodarczej lub kategorii osób". Regulaminy urzędów bywają też pisane na wzorach sprzed 2025 r. i mogą nadal wspominać IPD. Jedyny sposób, żeby to wiedzieć, to przeczytać regulamin swojego urzędu.
2. IPD to dokument, w którym zapisuje się Twoje formy pomocy. Jeśli dofinansowanie podjęcia działalności jest w planie od początku, doradca wie, po co przyszedłeś, i łatwiej ułożyć resztę (szkolenie, termin naboru) pod ten cel.

Pułapka, o której mało kto mówi: odmowa IPD kosztuje status

Tu jest najważniejsza zmiana praktyczna. Starosta odbiera status bezrobotnemu, który "odmówił udziału w przygotowaniu indywidualnego planu działania [...] lub z własnej winy przerwał jego realizację". Pozbawienie następuje od dnia odmowy albo przerwania, na okres 90 dni (art. 65 ust. 1 pkt 12). Przez te 90 dni nie jesteś bezrobotnym, więc nie złożysz wniosku o dofinansowanie, bo wniosek składa "bezrobotny" (art. 148 ust. 1).

Inne powody utraty statusu z tego samego artykułu, które widzimy u osób szykujących wniosek:

• brak kontaktu z urzędem co najmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą (pkt 11),
• niepodjęcie albo przerwanie z własnej winy formy pomocy, do której urząd Cię skierował, chyba że powodem było podjęcie pracy albo działalności (pkt 2) - również 90 dni,
• niezawiadomienie urzędu o wyjeździe za granicę albo pobyt dłuższy niż 30 dni (pkt 10).

Przerwanie formy pomocy z własnej winy ma drugi skutek: art. 148 ust. 1 pkt 6 wymaga, żeby w ostatnich 12 miesiącach nie przerwać z własnej winy "realizacji formy pomocy określonej w ustawie". Porzucone szkolenie potrafi więc zamknąć drogę do dotacji na rok, a nie tylko na 90 dni.

Ile to trwa: od rejestracji do IPD

Rejestracja następuje z dniem złożenia kompletnego wniosku przez formularz elektroniczny albo z dniem zgłoszenia się do urzędu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania i podpisania danych (art. 55 ust. 2, art. 61 ust. 1). Formularz elektroniczny działa w systemie ministerstwa; konta założone wcześniej na portalu praca.gov.pl stały się tzw. indywidualnymi kontami (art. 432 ust. 6). Termin pierwszej rozmowy z doradcą i przygotowania IPD na wniosek zależy od urzędu, bo ustawa mówi tylko "niezwłocznie" (dla osób do 30 lat) albo nie podaje terminu (dla wniosku z ust. 4). W praktyce zapytaj o termin przy rejestracji.

Status bezrobotnego trwa 3 lata od rejestracji (art. 63 ust. 1), więc nie ma pośpiechu z samą rejestracją, jest za to pośpiech z przygotowaniem wniosku, bo nabory są krótkie. W naszych danych ze 154 ogłoszeń o naborach mediana długości naboru z podanymi datami to 4 dni, a od publikacji ogłoszenia do startu naboru mijają typowo 4 dni. Szczegóły we wpisie o tym, jak przygotować się do krótkiego naboru.

Jak rozmawiać z doradcą, żeby IPD pracował na Twój wniosek

Z praktyki wniosków, które przechodzą przez nasze ręce:

• Powiedz na pierwszej wizycie wprost, że planujesz założyć firmę i złożyć wniosek o dofinansowanie. Poproś o przygotowanie IPD teraz, na podstawie art. 88 ust. 4, a nie po 90 dniach.
• Zapytaj, czy w tym roku są planowane nabory i czy urząd publikuje regulamin z wyprzedzeniem. Doradca często wie o naborze wcześniej niż strona internetowa.
• Zapytaj o szkolenie z zakresu prowadzenia działalności, jeśli go potrzebujesz - ale traktuj je poważnie. Rezygnacja z własnej winy uruchamia skutki opisane wyżej.
• Ustal formę kontaktu (telefon, mail), która Ci pasuje. Wpisuje się ją do IPD (art. 88 ust. 6 pkt 4), a brak kontaktu przez 90 dni kosztuje status.
• Każdą zmianę danych zgłaszaj w 7 dni (art. 62 ust. 1). Dotyczy to też adresu, bo od miejsca zamieszkania zależy, do którego starosty złożysz wniosek o dofinansowanie (rozporządzenie, par. 2 ust. 1).

Poszukujący pracy, a nie bezrobotny

Osoba zarejestrowana jako poszukująca pracy (na przykład pracująca na etacie) może mieć IPD (art. 88 ust. 2), ale sam IPD nie otwiera jej drogi do dotacji. Z Funduszu Pracy dofinansowanie dostaje bezrobotny, absolwent CIS lub KIS albo poszukujący pracy opiekun osoby niepełnosprawnej, który nie jest zatrudniony (art. 147 ust. 1). Osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności mają osobną ścieżkę ze środków PFRON, opisaną we wpisie o dotacji z PFRON na rozpoczęcie działalności.

Lista kroków przed naborem

1. Rejestracja jako bezrobotny: elektronicznie albo w urzędzie właściwym dla miejsca zamieszkania.
2. Wizyta u doradcy i wniosek o IPD z formą pomocy "dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej".
3. Regulamin urzędu: sprawdź, czy starosta dodał własne warunki (art. 147 ust. 2) i czy regulamin wspomina IPD.
4. Biznesplan i lista zakupów w wersji roboczej, zanim ogłoszą nabór.
5. Zabezpieczenie umowy: rozmowa z poręczycielem albo wybór innej formy z rozporządzenia (par. 10).
6. Kontakt z urzędem co najmniej raz na 90 dni i zero porzuconych form pomocy do dnia złożenia wniosku.

Całą drogę od rejestracji do rozliczenia opisujemy we wpisie dofinansowanie na otwarcie firmy krok po kroku. Żeby dowiedzieć się o naborze w swoim urzędzie od razu po publikacji, wejdź na stronę swojego urzędu i zapisz się na powiadomienie.